aynalar.org

Düşünebiliyor musunuz burdaki ironiyi?

İroni: Söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme. ( Türk Dil Kurumu Sözlüğü)

Başlıktaki ifadeyi bir yerden hatırlıyorsunuz değil mi? Bundan bir kaç yıl önce Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Başkanı Türkan Saylan, bir orkestra şefinin isminin Muhammed olmasından kaynaklanan bir çelişkiyi bu şekilde ifade etmişti. Haksız da sayılmazdı kendince, neticede çağdaşlığın -bir bakıma- simgesi sayılabilecek senfoni orkestrasının başında ismi Muhammed olan bir zat durmaktaydı. Sözlük anlamına baktığınız zaman, bu ifadenin ardında aslında bir şeylerle alay etme niyetinin gizlendiği de ortadaydı. Ancak, alay konusu olan bahsi geçen kişinin Muhammed ismine sahip olması mı, orkestrayı yönetmesi mi, yoksa her ikisi birden mi bunu tam anlayamadık.

Bu mevzuyu kısaca hatırladıktan sonra asıl konumuza giriş yapalım. Geçtiğimiz pazar günü ( 26 Nisan 2009) Zaman gazetesinde bir röportaj yayınlandı. Röportajda 30 yıl önce Müslüman olmuş bir Amerikalı bayan Osmanlı Kadını üzerine araştırmalar yaptığını, hatta bu konuda bir kitap yazdığını söylüyor, sözlerine şunları da ekliyordu:

Osmanlı kadını kendi dünyasında hakimdi ve bu dünyada kendini göstermek, kendini ifade etmek gibi bir özgürlüğü vardı. Herkes bundan emin olabilir. Osmanlı kadını bilinçliydi, bugün kadınlar haklarından habersiz…

Düşünebiliyor musunuz burdaki ironiyi? Cumhuriyet öncesi kadınların hiçbir hakkı olmadığını öğrettiler bize hep. Seçme ve seçilme hakkını da pek çok Avrupa ülkesinden önce Türk kadını elde etmişti ve biz hep bununla gurur duyduk. Cumhuriyet öncesi Türk Kadını (Osmanlı Kadını) her türlü haktan yoksun, adeta bir köle, evden dışarıya çıkamayan kara çarşaflara dolanmış zavallı bir mahluktu bizim gözümüzde.

Heyhat, o da ne? Çağdaşlığın hiç tartışmasız zirvesindeki bir ülkede doğmuş büyümüş, ardından müslüman olmuş, Türk ve Osmanlı kültürünü derinlemesine araştırmış, ardından başını örtmeye karar vermiş ve yetmemiş az önce okuduğumuz cümlelerin yer aldığı bir kitap yazmış. Çağdaşlığı, kadın haklarını ve moderniliği hiç şüphesiz bizlerden çok daha iyi bildiğine emin olduğumuz bu bayan, bugüne kadar bize öğretilenleri ters yüz edip Osmanlı Kadını’nın aslında iddia edildiği gibi zavalli bir mahluk olmadığını, dahası günümüz kadınından çok daha bilinçli ve özgür olduğunu söyleyebiliyor. Bunu ben söylemiyorum, bir din alimi ya da Türk tarihçisi de söylemiyor. Çağdaş bir Yaşam‘ı terk edip  Türk / Müslüman bir hayat tarzını benimseyen Amerikalı bir hanımefendi söylüyor. Sanırım, daha fazla söze de gerek yok.

Şimdi, yukarıdaki soruyu sormak benim hakkım: Düşünebiliyor musunuz burdaki ironiyi?

( Röportajın tamamını okumak isteyenler ilgili linki takip edebilir: http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=841546&title=basortusuyle-turkiyeye-gelince-karsilastim )

Mehmet ÇOĞAL